ტერმინოლოგია გამოცემების მიხედვით
ქართულ სახელმძღვანელოებში ერთსა და იმავე ტერმინს სხვადასხვა ფორმა აქვს — და ხშირად არც ინგლისურია ერთნაირი: ხელშეკრულების ტექსტი ხშირად აღწერითია („review the legality“), EU-ს ორგანოები კი მოკლე სახელებს იყენებენ („actions for annulment“). კურსის მასალაში ვიყენებთ ძირითადი სახელმძღვანელოს მე-2 გამოცემის (2023) ქართულ ტერმინებს. ფრჩხილებში — გვერდი. „—“ = ეს ფორმა წყაროში არ მოიძებნა.
| English | ხელშეკრულება TEU / TFEU, კონსოლ. 2025 · ზუსტი ფორმულირება | EU-ს ოფიციალური წყაროები CURIA · ABC of EU Law (ევროკომისია) | გაბრიჩიძე 2012 1-ლი გამოცემა | გაბრიჩიძე 2023 მე-2 გამოცემა · კურსში | მირიანაშვილი 2022 ნაწილი I |
|---|---|---|---|---|---|
| European Union | „European Union … ‘the Union’“ — TEU 1 | European Union (EU) | ევროპული კავშირი | ევროპის კავშირი (წინასიტყვაობა, გვ. iv — შეგნებული ცვლილება) | ევროპის კავშირი |
| institutions | „The Union's institutions shall be:“ — TEU 13(1) | institutions and bodies — ABC, გვ. 63 | ორგანოები (თ. 5) | ორგანოები (თ. V) | ინსტიტუტები (თ. VI) |
| Council of the EU | „the Council“ — TEU 13(1), 16 | Council of the European Union — ABC, გვ. 63 | ევროპული კავშირის საბჭო (40) | ევროპის კავშირის საბჭო (44) | ევროპის კავშირის საბჭო |
| Court of Justice of the EU | „Court of Justice of the European Union“ — TEU 13(1), 19 | Court of Justice of the European Union — CURIA | ევროპული კავშირის მართლმსაჯულების სასამართლო (62) | ევროპის კავშირის მართლმსაჯულების სასამართლო (68) | ევროპის კავშირის მართლმსაჯულების სასამართლო (210) |
| ordinary legislative procedure | „ordinary legislative procedure“ — TFEU 289(1), 294 | ordinary legislative procedure — ABC | ორდინარული პროცედურა (116) | ორდინარული პროცედურა (128) | ორდინარული პროცედურა |
| conferral (principle of) | „principle of conferral“ — TEU 5(1)–(2) | „principle of specific conferment of powers“ — ABC, გვ. 59 ⚠️ სხვა ფორმა | კომპეტენციების მინიჭების პრინციპი (105) | კომპეტენციების მინიჭების პრინციპი (115) | — |
| exclusive competence | „exclusive competence“ — TFEU 2(1), 3 | exclusive competence — ABC, გვ. 59 | განსაკუთრებული კომპეტენცია (107) | განსაკუთრებული კომპეტენცია (117) | ექსკლუზიური კომპეტენცია (110) |
| shared competence | „a competence shared with the Member States“ — TFEU 2(2); „shall share competence“ — TFEU 4(1) | shared competence — ABC, გვ. 60 | ერთობლივი კომპეტენცია (107) | საზიარო კომპეტენცია (118) | შერეული კომპეტენცია (119) |
| supporting competence | „actions to support, coordinate or supplement“ — TFEU 2(5), 6 | „competence to carry out supporting action“ — ABC, გვ. 60 | მხარდამჭერი კომპეტენცია (ტექსტში) | — („კომპეტენციის სხვა სახეები“, 119) | მხარდამჭერი კომპეტენცია (131) |
| subsidiarity | „principle of subsidiarity“ — TEU 5(3) | principle of subsidiarity — ABC, გვ. 61 | სუბსიდიურობის პრინციპი (109) | სუბსიდიურობის პრინციპი (120) | სუბსიდიურობის პრინციპი (121) |
| proportionality | „principle of proportionality“ — TEU 5(4) | principle of proportionality — ABC, გვ. 62 | თანაზომიერების პრინციპი (111) | თანაზომიერების პრინციპი (122) | პროპორციულობის პრინციპი (129) |
| primacy | მუხლებში არ არის — მხოლოდ „primacy“, დეკლარაცია №17 | primacy of EU law — ABC, გვ. 21, 50 | პრიმატი (103) | პრიმატი (113) | პრიმატი (თ. IX) |
| direct effect | ხელშეკრულებაში არ არის (სასამართლო პრაქტიკის ტერმინი: Van Gend — „produces direct effects“) | direct effect · direct applicability — ABC, გვ. 50 | უშუალო მოქმედება (ტექსტში) | — (სარჩევში არ ჩანს) | უშუალოდ მოქმედება (280) |
| infringement action | „has failed to fulfil an obligation under the Treaties“ — TFEU 258 | „actions for failure to fulfil obligations“ · „infringement proceedings“ — CURIA; „Treaty infringement proceedings“ — ABC | სარჩელი ხელშეკრულების დარღვევის შესახებ (138) | სარჩელი ხელშეკრულებების დარღვევის შესახებ (151) | — |
| action for annulment | „review the legality“ — TFEU 263; „declare the act … void“ — TFEU 264 | „actions for annulment“ — CURIA, ABC | ბათილობის შესახებ სარჩელი (144) | ბათილობის შესახებ სარჩელი (157) | ბათილობის შესახებ სარჩელი |
| action for failure to act | „fail to act“ — TFEU 265 | „actions for failure to act“ — CURIA; „complaints for failure to act“ — ABC | უმოქმედობის შესახებ სარჩელი (151) | უმოქმედობის შესახებ სარჩელი (165) | უმოქმედობის შესახებ სარჩელი |
| action for damages | „compensation for damage“ — TFEU 268; „non-contractual liability“ — TFEU 340 | „actions for damages“ — ABC | ზიანის ანაზღაურების შესახებ სარჩელი (155) | ზიანის ანაზღაურების შესახებ სარჩელი (169) | — |
| preliminary ruling procedure | „preliminary rulings“ — TFEU 267 | „references for a preliminary ruling“ — CURIA; „preliminary rulings“ — ABC | წინასწარი გადაწყვეტილების პროცედურა (157) | წინასწარი გადაწყვეტილების პროცედურა (172) | წინასწარი გადაწყვეტილების პროცედურა |
🟨 მონიშნული სტრიქონი — გამოცემები/ავტორები ერთმანეთისგან განსხვავდება. გადამოწმდა: 2026-09-25 — ხელშეკრულება: ლოკალური PDF-ის ტექსტი; CURIA: გვერდის GET; ABC: PDF; 2012 და 2022: ტექსტში ძიებით; 2023: სარჩევის ფოტოებით.
წყაროები: TEU/TFEU — consolidated versions (EUR-Lex 02016ME/TXT-20250315) · CURIA — curia.europa.eu/jcms/jcms/Jo2_7024/en/ (ნანახია 2026-09-25) · K.-D. Borchardt, The ABC of EU Law (European Commission, 2023), CC BY 4.0 · გ. გაბრიჩიძე, ევროპული კავშირის სამართალი (ევროპული და შედარებითი სამართლის ინსტიტუტი, 2012) · გ. გაბრიჩიძე, ევროპის კავშირის სამართალი, მე-2 გამოცემა (ნიუ ვიჟენ უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2023) · გ. მირიანაშვილი, ევროპის კავშირის სამართალი, ნაწილი I (გრიგოლ რობაქიძის უნივერსიტეტი, 2022). საავტორო უფლებით დაცული — ხელმისაწვდომია ბიბლიოთეკაში.